Od 1. septembra 2025. godine Evropska unija zabranila je upotrebu TPO-a (trimetilbenzoil-difenilfosfin oksida) – hemikalije koja se godinama koristila u gel-lakovima za nokte, UV završnim slojevima i ljepilima za ekstenzije trepavica.
Razlog zabrane leži u novim toksikološkim istraživanjima koja su pokazala da TPO može biti kancerogen, mutagen i toksičan za reproduktivno zdravlje.
Dermatovenerolog dr. Zejna Velagić objašnjava da je TPO fotoinicijator koji omogućava učvršćivanje gelova pod UV lampama.
„Donedavno su proizvodi s manje od 5% TPO-a smatrani sigurnim, ali revizijom studija i promjenom kriterija donesena je potpuna zabrana svih proizvoda s ovom hemikalijom.“
Zdravstveni rizici
Prema dostupnim podacima, TPO spada u kategoriju 1B u EU, što znači da može izazvati:
-
probleme sa začećem i razvojem fetusa,
-
smanjenje broja spermatozoida i atrofiju testisa kod muškaraca,
-
poremećaje menstrualnog ciklusa kod žena,
-
kožne reakcije poput crvenila, svrbeža i otoka.
Iako su doze korištene u laboratorijskim istraživanjima bile više nego u kozmetičkim proizvodima, rezultati su bili dovoljni da se uvede princip predostrožnosti i zabrani upotreba TPO-a.
Utjecaj na industriju ljepote
Zabrana se odnosi na sve proizvode, profesionalne i kućne. Iako BiH nije članica EU, očekuje se da će promjene snažno utjecati i na naše tržište.
Specijalistica kozmetologije Behka Baković ističe da su proizvodi sa TPO-om još uvijek u upotrebi, ali da ih treba izbaciti:
„Finansijski će to biti izazov, ali zdravlje mora biti prioritet. Nadam se da će uskoro postojati sigurna alternativa koja se također može sušiti u lampi.“
Šta dalje?
Industrija ljepote sada mora pronaći sigurnije alternative i reformulisati proizvode kako bi udovoljila novim standardima EU. Očekuje se prelazak na nove fotoinicijatore koji neće nositi rizike po zdravlje.