Dragan Čović ponovo je otvorio temu svog političkog života – treći entitet. Svaki put kada se približimo nekoj ozbiljnoj evropskoj raspravi, modernizaciji ili reformama, predsjednik HDZ-a BiH vrati se na svoj vječni refren, nešto poput političke uspavanke koja traje dvadeset godina: “Napravio bih treći entitet – kada bih mogao.”
ALI NE MOŽEŠ!
Narod bi kratko rekao: da su babi… bila bi dedo.
Međutim, Čovićeve rečenice zaslužuju nešto dužu analizu.
Evropejac po mjeri 1990-ih
Zanimljiva je simbolika: političar koji sebe voli predstavljati kao najpouzdanijeg evropskog partnera u BiH, čovjek koji priča o Bruxellesu, standardima i reformama, opet se najlakše vraća u narative iz 90-ih.
Stalna priča o trećem entitetu više ne zvuči kao politička platforma, nego kao nostalgija. Nekakav nedosanjani san čovjeka koji je uvjeren da bi BiH bila funkcionalna tek ako se dodatno isparcelira. Naizgled evropski, a suštinski retrogradno.
Jer evropski političari govore o integracijama.
Kod nas – jedan od ključnih aktera govori o podjelama.
“Kada bih mogao…” – centralna rečenica čitave karijere
Čović iz intervjua u intervju ponavlja istu stvar:
hoće treći entitet, ali ne može, jer Ustav ne dozvoljava.
I zaista, tu i završava cijela priča.
Ako već zna da ne može – zašto stalno otvara temu?
Zašto stalno maše konceptom za koji je i sam priznao da nema ni ustavni ni međunarodni temelj?
Zato što je to politički kapital koji HDZ godinama pažljivo proizvodi:
priča koja drži biračko tijelo na okupu i stvara dojam ugroženosti.
Politička nostalgija pretvorena u kampanjsku rutinu.
“Sa SDA je bilo lakše” – iskrenost koja govori sve
Još jedna rečenica iz intervjua odjeknula je jače nego sama priča o trećem entitetu:
Čović otvoreno tvrdi da mu je “bilo lakše sa SDA nego sa Trojkom”.
To je srž.
Lakše je bilo dogovarati sa jednim liderom jedne stranke,
nego sa tri opcije koje nisu u istoj ravni poslušnosti i jednoumlja.
To znači samo jedno:
nije problem uređenje države — problem su partneri koji ne pristaju na staru matricu.
Evropska BiH vs. Čovićeva BiH
U evropskoj BiH postoji princip građanstva, jednakosti, vladavine prava.
U Čovićevoj BiH postoji princip konstitutivnosti kao apsolutne kategorije,
i ideja da evropski put ide kroz tri etnička ogradna zida.
Evropska unija traži funkcionalnost.
Čović nudi uslovljenost.
EU traži reforme.
Čović traži treći entitet.
EU insistira na jednakim pravima građana.
Čović insistira na identitetima naroda.
U sudaru ova dva pogleda jasno je šta je evropsko – a šta je nostalgija s istekom roka trajanja.
Nedosanjani san koji služi samo jednoj svrsi
Treći entitet nije plan, nije program, nije realnost.
To je idealizirana politička fantazija Dragana Čovića.
Politički štit.
Instrument pritiska.
Tema koja se aktivira kad god mu zatreba.
Ne vjeruje on u treći entitet više nego što vjeruje u evropske integracije —
vjeruje samo u svoj opstanak u vrhu politike.
To je jedini entitet koji je zaista uspio stvoriti.
Evropejac na papiru, a sanjar podjela u praksi
Zato je i naslov jednostavan:
nedosanjani san Dragana Čovića – Evropejca.
Evropa odavno ne crta nove entitete.
Ali u BiH uvijek ima onih koji sanjaju stare mape.
I tako, dok država krene prema Bruxellesu,
Čović tapka na istom mjestu, gledajući prema prošlosti —
uvjeren da će se jednom probuditi u zemlji koja izgleda tačno onako kako je zamislio.
Ali neće.
Jer politika “šta bi bilo kad bi bilo” nikada nikoga nije odvela u Evropu.