Republika Srpska podnijela je apelaciju Ustavni sud Bosne i Hercegovine protiv odluka vlastitih pravosudnih institucija, iako politički vrh ovog entiteta često dovodi u pitanje legitimitet tog suda.
Apelaciju je podnijelo Pravobranilaštvo Republike Srpske u ime Republike Srpske, osporavajući presudu Vrhovni sud Republike Srpske iz juna 2024. godine. Međutim, Ustavni sud BiH odbio je žalbu kao neosnovanu.
Spor oko zemljišta i odluke RUGIPP-a
Predmet spora odnosi se na odluke Republička uprava za geodetske i imovinsko‑pravne poslove (RUGIPP). Vlasti Republike Srpske ranije su od ove institucije tražile da proglasi ništavnim rješenje iz jula 2016. godine kojim je izvršen upis vlasništva nad određenim zemljištem u korist kompanije Agroimpeks Nova iz Banje Luke.
Istovremeno je zatraženo i brisanje zabilježbe o vođenju upravnog postupka, uz obrazloženje da je sporno zemljište u međuvremenu prometovano i upisano na treća lica na osnovu kupoprodajnih ugovora.
Sudovi u Republici Srpskoj presudili su u korist RUGIPP-a, a zahtjev Republike Srpske za vanredno preispitivanje presude nižih sudova odbio je i Vrhovni sud RS.
Pozivanje na pravo na pravično suđenje
U apelaciji prema Ustavnom sudu BiH vlasti Republike Srpske tvrdile su da je prekršeno pravo na pravično suđenje, pozivajući se na član II/3.e Ustava Bosne i Hercegovine, kao i na član 6 Evropske konvencije o ljudskim pravima.
Međutim, Ustavni sud je u svojoj odluci podsjetio da državni organi i institucije vlasti, kao učesnici u sudskim postupcima, mogu koristiti zaštitu prava na pravičan postupak iz Ustava BiH, ali ne i iz Evropske konvencije.
Sud je dodatno naglasio da postupak upisa zabilježbe u zemljišne evidencije ne predstavlja postupak u kojem se odlučuje o građanskim pravima i obavezama, zbog čega se pozivanje na povredu prava na pravično suđenje u ovom slučaju ne može primijeniti.
Paradoks političkih poruka
Ova apelacija dodatno je zanimljiva u političkom kontekstu jer predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik već godinama javno osporava legitimitet i nadležnost Ustavnog suda BiH.
Uprkos takvoj retorici, i sam Dodik je u više navrata podnosio apelacije upravo tom sudu, što ukazuje na čestu praksu da se Ustavni sud koristi kao pravna instanca i u sporovima koje pokreću institucije Republike Srpske.
Odluka suda u ovom slučaju još jednom potvrđuje da apelacije javnih institucija nisu neuobičajene, ali i otvara pitanje političkog odnosa prema institucijama države koje se istovremeno osporavaju i koriste.