Nekadašnji načelnik Generalštaba Vojske Jugoslavije Momčilo Perišić pušten je na uslovnu slobodu nakon što je odslužio više od tri četvrtine četverogodišnje zatvorske kazne na koju je pravosnažno osuđen zbog odavanja državne tajne.
Njegov advokat Novak Lukić potvrdio je da je odluka o uslovnom otpustu donesena 25. juna, nakon što je Perišić ispunio zakonske uslove za prijevremeni izlazak iz zatvora.
Osuđen zbog špijunaže
Apelacioni sud u Beogradu 2022. godine pravosnažno je osudio Perišića na četiri godine zatvora zbog predaje povjerljivih vojnih dokumenata službeniku Ambasade Sjedinjenih Američkih Država Johnu Neighboru još 2002. godine.
Prvostepeno je bio osuđen na tri godine zatvora, ali je Apelacioni sud kaznu povećao na četiri godine.
Haška presuda koja je izazvala brojne polemike
Mnogo veće kontroverze od kazne za špijunažu izazvao je njegov slučaj pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju.
Perišić je 2011. godine prvostepeno osuđen na 27 godina zatvora zbog pomaganja i podržavanja ratnih zločina i zločina protiv čovječnosti počinjenih tokom opsade Sarajeva i nakon genocida u Srebrenici.
Pretresno vijeće tada je zaključilo da je logistička, finansijska i vojna podrška Vojske Jugoslavije Vojsci Republike Srpske značajno doprinijela izvršenju tih zločina.
Međutim, Žalbeno vijeće Haškog tribunala 2013. godine u potpunosti je preinačilo tu presudu i oslobodilo Perišića svih optužbi.
Ključni razlog bila je primjena pravnog standarda takozvane “konkretne usmjerenosti”, prema kojem nije dokazano da je pomoć iz Beograda bila direktno usmjerena na izvršenje ratnih zločina, već na opće vojne operacije.
Sud je također zaključio da Perišić nije imao efektivnu kontrolu nad oficirima Vojske Jugoslavije koji su bili raspoređeni u redovima Vojske Republike Srpske.
Njegova uloga u ratu ostala predmet rasprava
Iako je oslobođen u Haagu, Perišićeva uloga tokom rata u Bosni i Hercegovini ostala je predmet brojnih analiza i polemika.
Prije odlaska u Beograd bio je komandant Hercegovačkog korpusa JNA, a njegovo ime vezuje se za granatiranje Mostara u proljeće 1992. godine, iako za te događaje nikada nije bio optužen pred Haškim tribunalom.
Kao načelnik Generalštaba Vojske Jugoslavije od 1993. do 1998. godine koordinirao je logističku podršku snagama bosanskih Srba, uključujući isporuke municije, goriva, rezervnih dijelova i finansiranje oficira angažovanih u Bosni i Hercegovini.
Upravo zbog toga odluka Žalbenog vijeća Haškog tribunala da ga oslobodi svih optužbi ostala je jedna od najkontroverznijih presuda u historiji tog suda, jer je uklonjena direktna krivična odgovornost tadašnjeg vojnog vrha Savezne Republike Jugoslavije za zločine počinjene u Bosni i Hercegovini.