Evropski aviosaobraćaj suočava se s ozbiljnim poremećajima koji prijete da prerastu u dugoročnu krizu. Kombinacija štrajkova, novih graničnih procedura i potencijalne nestašice goriva već sada stvara haos na aerodromima širom kontinenta, a stručnjaci upozoravaju da bi ljeto moglo donijeti još veće probleme.
Štrajk paralizirao hiljade letova
Jedan od ključnih udara na evropski zračni promet došao je iz Njemačke, gdje je oko 19.000 zaposlenih u Lufthansa – pilota i kabinskog osoblja – stupilo u štrajk.
Rezultat je bio dramatičan: samo u Frankfurtu otkazano je više od 500 letova, dok su stotine dodatnih letova prizemljene u Münchenu, Hamburgu, Berlinu i drugim gradovima.
Problem je dodatno pogoršan činjenicom da se štrajk dogodio tokom uskrsnih praznika, kada tradicionalno počinje turistička sezona i raste broj putnika.
Novi EU sistem izazvao potpuni kolaps
Paralelno sa štrajkovima, dodatni haos izazvao je novi sistem ulaska u EU – EES, koji zahtijeva uzimanje biometrijskih podataka putnika iz trećih zemalja.
Na aerodromima širom Evrope stvoreni su ogromni redovi, a u nekim slučajevima sistem je morao biti privremeno obustavljen jer nije bilo moguće kontrolisati gužve.
Putnici su satima čekali, letovi su kasnili, a pojedini su morali tražiti alternativne rute kako bi stigli do svojih destinacija. Incidenti su zabilježeni u više evropskih gradova, uključujući Milano, Lisabon i Pariz.
Prijeti i nestašica goriva
Najveća prijetnja tek dolazi. Evropski aerodromi upozoravaju na moguću nestašicu mlaznog goriva zbog poremećaja u globalnoj opskrbi, posebno ako Hormuški moreuz ostane zatvoren.
Procjene govore da bi ozbiljni poremećaji mogli nastupiti već u naredne tri sedmice, što bi dodatno destabiliziralo aviosaobraćaj i imalo snažne ekonomske posljedice.
Cijena kerozina već je drastično porasla – sa oko 831 dolar po toni prije sukoba na čak 1838 dolara, što dodatno opterećuje aviokompanije.
Aerodromi i aviokompanije pod pritiskom
U takvim okolnostima, dio aviokompanija već je počeo smanjivati broj letova i povećavati naknade za putnike. Posebno su ugrožene manje zračne luke koje već posluju na granici isplativosti.
Stručnjaci upozoravaju da bi kombinacija svih ovih faktora mogla dovesti do “ljeta haosa” u evropskom aviosaobraćaju, sa čestim kašnjenjima, otkazivanjima i rastom cijena karata.
Evropsko nebo nalazi se pred ozbiljnim testom.
Ako se trenutni problemi ne riješe u kratkom roku, putnici bi mogli svjedočiti jednoj od najvećih kriza u modernom aviosaobraćaju – upravo u periodu kada je potražnja najveća.