Evropski parlament danas raspravlja o izvještaju o Bosni i Hercegovini za 2025. godinu, a dokument koji će se naći pred europarlamentarcima donosi niz ozbiljnih upozorenja kada je riječ o političkoj situaciji, evropskim integracijama i funkcionisanju države.
Posebnu pažnju izazvao je dio izvještaja u kojem se navodi da su vlasti Republike Srpske angažovale strane lobističke kompanije te da su u određenim ugovorima promovisane ideje secesionizma i podrivanja teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine.
Evropski parlament registruje promjene u odnosima SAD-a i Dodika
U uvodnom dijelu dokumenta Evropski parlament konstatuje da je predsjednik SNSD-a Milorad Dodik tokom februara 2026. godine boravio u Sjedinjenim Američkim Državama i imao sastanke s američkim zvaničnicima.
Istovremeno se navodi da su pojedini zvaničnici Republike Srpske uklonjeni sa američkih lista sankcionisanih osoba, ali i da su vlasti ovog entiteta angažovale strane lobističke firme koje su, prema navodima iz izvještaja, promovirale ideje secesionizma.
Takva formulacija predstavlja jednu od najoštrijih političkih ocjena koje su evropske institucije posljednjih godina iznijele o političkim procesima u Bosni i Hercegovini.
Brisel traži imenovanje glavnog pregovarača
Evropski parlament u izvještaju ponavlja zahtjev da Bosna i Hercegovina hitno imenuje glavnog pregovarača za pristupne pregovore s Evropskom unijom.
Posebno se naglašava da se to mora učiniti u skladu s odlukama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine i postojećim ustavnim poretkom.
Ovo pitanje izazvalo je političke sporove nakon što je Ustavni sud BiH poništio zakon kojim je Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH sebi pokušao dati nadležnost za imenovanje glavnog pregovarača.
Oštre kritike zbog odnosa prema Ustavnom sudu BiH
Evropski parlament u izvještaju izražava zabrinutost zbog kontinuiranog odbijanja vlasti Republike Srpske da provedu određene odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine.
Posebno je istaknuto pitanje neimenovanja dvoje sudija u Ustavni sud BiH, što je obaveza koja proizlazi iz ustavnog sistema zemlje.
Evropski zvaničnici naglašavaju da Bosna i Hercegovina neće moći napredovati prema članstvu u Evropskoj uniji bez pune primjene odluka domaćih i međunarodnih sudova.
Poruka protiv “srpskog sveta”
Među najoštrijim političkim porukama nalazi se i upozorenje na ideje koje zagovaraju prekogranično povezivanje na etničkoj osnovi.
U dokumentu se eksplicitno navodi da koncept takozvanog “srpskog sveta” predstavlja prijetnju stabilnosti regiona te može ugroziti suverenitet i teritorijalni integritet susjednih država.
Evropski parlament poziva Srbiju i druge zemlje regiona da aktivno podrže stabilnost Bosne i Hercegovine i njen evropski put.
Kritike zbog medija, korupcije i blokiranih reformi
Izvještaj donosi i niz drugih zamjerki.
Evropski parlament upozorava na:
- spor napredak u borbi protiv korupcije,
- nedovoljnu reformu javne uprave,
- pritiske na novinare i medije,
- probleme u funkcionisanju javnog RTV sistema,
- nedovoljnu zaštitu žena žrtava nasilja,
- potrebu bolje kontrole migracija i granica.
Posebno je izdvojen problem finansiranja BHRT-a, uz poziv da se provedu pravosnažne sudske odluke koje se odnose na dugovanja RTRS-a prema državnom javnom servisu.
Bez reformi nema evropskog novca
Evropski parlament upozorava da Bosna i Hercegovina i dalje kasni s provođenjem reformi potrebnih za korištenje sredstava iz evropskog Plana rasta.
U energetskom sektoru EU poziva BiH da smanji ovisnost o ruskim energentima, diversificira izvore snabdijevanja i ubrza tranziciju prema zelenoj ekonomiji.
Poruka iz Brisela je jasna: evropska vrata ostaju otvorena, ali bez reformi, poštivanja institucija i prestanka političkih blokada Bosna i Hercegovina neće moći ostvariti ozbiljniji napredak na putu prema članstvu u Evropskoj uniji.
Za zemlju koja već godinama deklarativno govori o evropskoj budućnosti, izvještaj predstavlja još jedno upozorenje da se vrijeme za konkretne poteze ubrzano troši.